Meekrap: De schat van Zeeland in een plantaardige kleurstof
Meekrap (Rubia tinctorum), ook wel bekend als het “Zeeuwse rood”, is een eeuwenoude plant die een prominente rol heeft gespeeld in de geschiedenis van Zeeland. De wortel van de meekrapplant werd eeuwenlang gebruikt om alizarine te winnen, een rode kleurstof die essentieel was voor het kleuren van textiel en leer. Deze natuurlijke verfstof gaf rijke, diepe tinten en was gewild in heel Europa, met Engeland als een belangrijke afnemer.
Het belang van Meekrap in Zeeland
Vanaf de middeleeuwen tot de negentiende eeuw was meekrap een van de meest lucratieve gewassen voor Zeeuwse boeren. De teelt concentreerde zich in gebieden zoals Tholen en Schouwen-Duiveland, waar bijna elk dorp zijn eigen meestoofhuis had. Hier werd de meekrap verwerkt tot een verfstof die vervolgens werd geëxporteerd. Het hoogtepunt van de productie lag rond 1850, toen Zeeland een prominente rol speelde in de internationale textielindustrie.
De teelt van meekrap was echter geen gemakkelijke opgave. De planten moesten twee tot drie jaar op de akker blijven voordat ze konden worden geoogst, en er was veel mest en arbeid nodig om een succesvolle oogst te garanderen. Dit maakte het een risicovolle, maar ook winstgevende investering voor boeren. Helaas zorgden de opkomst van synthetische kleurstoffen en de industriële revolutie ervoor dat de vraag naar natuurlijke pigmenten zoals meekrap sterk afnam. Tegen het einde van de negentiende eeuw stortte de meekrapteelt in, en verdween het gewas bijna volledig uit de Zeeuwse landbouw.
Erfgoed en moderne toepassingen
Hoewel de commerciële teelt is verdwenen, blijft de rijke geschiedenis van meekrap voortleven. In Sint-Annaland kun je meer leren over deze kleurstof in museum De Meestoof, en in Tholen is een Tiny Museum genaamd “De 2 Stoven” opgenomen in de stadswandeling. Wist je dat zelfs koningin Máxima op Prinsjesdag 2009 een jurk droeg die was geverfd met meekrap?
Een ambachtelijk product met een toekomst
Vandaag de dag wordt meekrap opnieuw gewaardeerd in creatieve en ambachtelijke toepassingen, zoals keramiek en textielverf. Bij Art-Co in Tholen wordt deze oude techniek nieuw leven ingeblazen, en kun je de pigmenten gebruiken in workshops. Zo blijft deze unieke Zeeuwse traditie voortbestaan.
Laat je inspireren door de geschiedenis en ontdek hoe deze rode kleur nog steeds een rol kan spelen in moderne kunst en ambacht!
